<?xml version="1.0"?>
<feed xmlns="http://www.w3.org/2005/Atom" xml:lang="en">
	<id>https://www.scrummanager.com/bok/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Servant_leadership</id>
	<title>Servant leadership - Revision history</title>
	<link rel="self" type="application/atom+xml" href="https://www.scrummanager.com/bok/index.php?action=history&amp;feed=atom&amp;title=Servant_leadership"/>
	<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Servant_leadership&amp;action=history"/>
	<updated>2026-05-25T21:53:11Z</updated>
	<subtitle>Revision history for this page on the wiki</subtitle>
	<generator>MediaWiki 1.45.3</generator>
	<entry>
		<id>https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Servant_leadership&amp;diff=4722&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mberne: /* Véase también */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Servant_leadership&amp;diff=4722&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-25T10:47:54Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Véase también&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Older revision&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revision as of 12:47, 25 May 2026&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l30&quot;&gt;Line 30:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Line 30:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-tags&amp;quot;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-tags&amp;quot;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Scrum Master]] [[Seguridad psicológica]] [[Paradigmas culturales]] [[Retrospectiva]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Scrum Master&lt;ins style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] [[Agile enabler&lt;/ins&gt;]] [[Seguridad psicológica]] [[Paradigmas culturales]] [[Retrospectiva]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mberne</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Servant_leadership&amp;diff=4268&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mberne: /* Véase también */</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Servant_leadership&amp;diff=4268&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-20T07:47:06Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;&lt;span class=&quot;autocomment&quot;&gt;Véase también&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;
&lt;table style=&quot;background-color: #fff; color: #202122;&quot; data-mw=&quot;interface&quot;&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-marker&quot; /&gt;
				&lt;col class=&quot;diff-content&quot; /&gt;
				&lt;tr class=&quot;diff-title&quot; lang=&quot;en&quot;&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;← Older revision&lt;/td&gt;
				&lt;td colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;&quot;&gt;Revision as of 09:47, 20 May 2026&lt;/td&gt;
				&lt;/tr&gt;&lt;tr&gt;&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot; id=&quot;mw-diff-left-l30&quot;&gt;Line 30:&lt;/td&gt;
&lt;td colspan=&quot;2&quot; class=&quot;diff-lineno&quot;&gt;Line 30:&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-tags&amp;quot;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-tags&amp;quot;&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;−&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Scrum Master&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] [[Autoorganización&lt;/del&gt;]] [[Seguridad psicológica]] [[Paradigmas culturales]] [[Retrospectiva&lt;del style=&quot;font-weight: bold; text-decoration: none;&quot;&gt;]] [[Equipos autogestionados&lt;/del&gt;]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot; data-marker=&quot;+&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;[[Scrum Master]] [[Seguridad psicológica]] [[Paradigmas culturales]] [[Retrospectiva]]&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;div&gt;&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;/div&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;td class=&quot;diff-marker&quot;&gt;&lt;/td&gt;&lt;td style=&quot;background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;&quot;&gt;&lt;br&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/table&gt;</summary>
		<author><name>Mberne</name></author>
	</entry>
	<entry>
		<id>https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Servant_leadership&amp;diff=4267&amp;oldid=prev</id>
		<title>Mberne: Created page with &quot;{{Meta-bok|min=4}} El &#039;&#039;&#039;liderazgo servil&#039;&#039;&#039; (&#039;&#039;Servant leadership&#039;&#039; en inglés) es un modelo de liderazgo en el que el líder prioriza las necesidades del equipo y lo apoya para que pueda hacer su trabajo de la mejor manera posible, en lugar de ejercer autoridad descendente para dirigir y controlar. El líder sirve al equipo; no al revés.  El término fue acuñado por Robert K. Greenleaf en su ensayo &quot;The Servant as Leader&quot; (1970). En el contexto ágil, el Scrum Mast...&quot;</title>
		<link rel="alternate" type="text/html" href="https://www.scrummanager.com/bok/index.php?title=Servant_leadership&amp;diff=4267&amp;oldid=prev"/>
		<updated>2026-05-20T07:46:45Z</updated>

		<summary type="html">&lt;p&gt;Created page with &amp;quot;{{Meta-bok|min=4}} El &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;liderazgo servil&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;Servant leadership&amp;#039;&amp;#039; en inglés) es un modelo de liderazgo en el que el líder prioriza las necesidades del equipo y lo apoya para que pueda hacer su trabajo de la mejor manera posible, en lugar de ejercer autoridad descendente para dirigir y controlar. El líder sirve al equipo; no al revés.  El término fue acuñado por Robert K. Greenleaf en su ensayo &amp;quot;The Servant as Leader&amp;quot; (1970). En el contexto ágil, el Scrum Mast...&amp;quot;&lt;/p&gt;
&lt;p&gt;&lt;b&gt;New page&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div&gt;{{Meta-bok|min=4}}&lt;br /&gt;
El &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;liderazgo servil&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; (&amp;#039;&amp;#039;Servant leadership&amp;#039;&amp;#039; en inglés) es un modelo de liderazgo en el que el líder prioriza las necesidades del equipo y lo apoya para que pueda hacer su trabajo de la mejor manera posible, en lugar de ejercer autoridad descendente para dirigir y controlar. El líder sirve al equipo; no al revés.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El término fue acuñado por Robert K. Greenleaf en su ensayo &amp;quot;The Servant as Leader&amp;quot; (1970). En el contexto ágil, el [[Scrum Master]] es el rol que encarna más directamente este modelo: su función no es gestionar al equipo sino crear las condiciones para que pueda autogestionarse.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Características del líder servil ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Escucha activa:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; prioriza escuchar al equipo para entender sus necesidades antes de hablar o decidir.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Empatía:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; comprende la perspectiva de cada miembro, incluyendo sus circunstancias personales y profesionales.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Conciencia:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; entiende el impacto de sus propias acciones en el sistema.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Persuasión sobre autoridad:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; confía en la razón y la influencia para tomar decisiones, no en la posición jerárquica.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Compromiso con el crecimiento:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; invierte activamente en el desarrollo de las personas del equipo.&lt;br /&gt;
* &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Construcción de comunidad:&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; fomenta el sentido de pertenencia y la colaboración.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Servant Leadership y el Scrum Master ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
El [[Scrum Master]] opera exactamente desde este modelo: no asigna trabajo, no gestiona plazos, no dirige las decisiones técnicas. Elimina impedimentos, facilita eventos y protege al equipo de interferencias externas. Su evolución al rol de [[Agile Enabler]] en equipos con IA amplía esta función: sirve también al sistema humano + IA, gestionando la gobernanza y la confianza.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Error frecuente ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-aviso&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Confundir liderazgo servil con ausencia de criterio o de dirección.&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039; El líder servil tiene visión y la articula, y señala lo que no funciona. Lo que distingue al líder servil del autoritario no es la ausencia de opinión sino la orientación del poder: hacia el servicio al equipo, no hacia el control sobre él. La amabilidad sin dirección no es liderazgo servil: es ausencia de liderazgo.&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Referencias ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
* Greenleaf, Robert K. (1977). &amp;#039;&amp;#039;Servant Leadership: A Journey into the Nature of Legitimate Power and Greatness&amp;#039;&amp;#039;. Paulist Press.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
== Véase también ==&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-tags&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
[[Scrum Master]] [[Autoorganización]] [[Seguridad psicológica]] [[Paradigmas culturales]] [[Retrospectiva]] [[Equipos autogestionados]]&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-ecosistema&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;texto&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;span class=&amp;quot;titulo&amp;quot;&amp;gt;&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;¿Quieres avanzar en agilidad?&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;span class=&amp;quot;sub&amp;quot;&amp;gt;Puedes buscar convocatorias de cursos y exámenes o ir a tu ritmo haciéndote miembro del Club Agile. Esta membresía incluye recursos exclusivos, aulas e-learning y acceso a [https://scrummanager.com/skillarena/ &amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;Skill Arena&amp;#039;&amp;#039;&amp;#039;]: un espacio para practicar y medir tus habilidades ágiles a tu ritmo.&amp;lt;/span&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;botones&amp;quot;&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-btn-outline&amp;quot;&amp;gt;[https://www.scrummanager.com/website/c/calendar/show-courses.php Buscar convocatorias]&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;div class=&amp;quot;bok-btn-filled&amp;quot;&amp;gt;[https://scrummanager.com/club/ Club Agile]&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&amp;lt;/div&amp;gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
[[Category:Glosario de términos]]&lt;br /&gt;
[[Category:Marcos y modelos]]&lt;br /&gt;
[[Category:Prácticas ágiles]]&lt;/div&gt;</summary>
		<author><name>Mberne</name></author>
	</entry>
</feed>